San Francisco’nun Altında Gömülü Gemiler Var
Bu şehrin en bilinen özellikleri — dik sokaklar, halatlı tramvaylar, deprem geçmişi ve güneydeki teknoloji bölgesi — birbirinden bağımsız görünür. Aslında hepsi aynı birkaç karara bağlanır.…
Son yazılar
Singapur Kıtlığı Nasıl Fiyatlandırıyor?
Küçük bir ada ülkesi, üzerinde beş milyonu aşan bir nüfus. Doğal kaynak yok denecek kadar az; tarım alanı, akarsu ve maden yok. Böyle bir yerde yönetimin…
Şanghay Gerçekten Bir Balıkçı Köyü müydü?
Şanghay anlatılırken neredeyse her defasında aynı cümle kullanılır: bir balıkçı köyüyken kısa sürede dünya şehri olmuştur. Bu cümlenin ilk yarısı doğru değildir. Kısaca: Sık tekrarlanan “balıkçı…
Pekin Neden Bu Kadar Simetrik? Eksen ve Su
Pekin’in haritasına bakan biri, çoğu eski büyük şehirde görülmeyen bir şey fark eder: şehir dağınık değildir. Ana yapılar tesadüfen dağılmamış, tek bir çizgiye dizilmiştir. Kısaca: Pekin’in…
Kyoto’da Adresler Neden Kavşak Olarak Verilir?
Bir önceki yazıda Japonya’da adreslerin blok üzerinden verildiğini, sokakların çoğunun adı olmadığını gördük. Kyoto bu kuralın istisnasıdır ve nedeni şehrin kuruluş biçimidir. Kısaca: Kyoto, Japonya’da adresin…
Tokyo’da Sokakların Adı Neden Yok?
Tokyo’da bir adres tarif etmek, çoğu ülkeden farklı işler. Bunun nedeni şehrin karmaşıklığı değil, adresin bambaşka bir mantıkla kurulmuş olmasıdır. Kısaca: Japonya’da adres, sokak adı ve…
Moskova’nın Halka Yolları Aslında Ne?
Moskova’nın haritası uzaktan bir örümcek ağına benzer: merkezden dışarı doğru uzanan caddeler ve bunları kesen iç içe halkalar. Bu desen tasarlanmış değil, birikmiştir. Kısaca: Moskova’nın iç…
Berlin’in Neden İki Merkezi Var?
Berlin’i ilk kez gezen biri tuhaf bir şey fark eder: şehrin merkezi bir türlü tek bir yerde değildir. Ana meydan sorulduğunda birden fazla cevap alınır ve…
Viyana Neden Tam Orada? Tuna Geçidi ve Yapay Ada
Bir başkentin neden tam olarak bulunduğu yerde olduğunu anlamak, çoğu zaman haritaya bakmakla başlar. Burada harita çok net konuşur. Kısaca: Viyana, Alpler ile Karpatlar’ın birbirine en…
Kepler Gezegen Yasalarını Neden Prag’da Buldu?
Bilim tarihinin en önemli hesaplarından biri, bir saray görevlisinin masasında yapıldı. Bunun neden orada olduğunu anlamak için önce o sarayın ne tür bir yer olduğuna bakmak…
Amsterdam’ın Zemini Neden Sürekli Alçalıyor?
Kanalların kıyısında dizilmiş dar ve yüksek evler, suyun içinden çıkmış gibi görünür. Aslında tersidir: su, evlerin altından çekilmiştir — ve çekilmeye devam etmek zorundadır. Kısaca: Hollanda’nın…
Gaudí Hesap Yapmadan Nasıl Tasarladı?
Barselona’daki yapılarıyla tanınan mimarın çalışma yöntemi, çizim masasından çok bir atölyeye benzerdi. Bunun nedeni üslup değil, çözmeye çalıştığı problemin niteliğiydi. Kısaca: Gaudí, yapılarının biçimini çizerek değil…
1755 Lizbon Depremi Bilimi Nasıl Değiştirdi?
Portekiz’in başkenti, Atlantik’e açılan geniş bir nehir ağzının kuzey kıyısında kuruludur. Şehrin bugünkü merkezinin düzenli ızgara planı, bir felaketin doğrudan sonucudur. Kısaca: 1 Kasım 1755’te Lizbon’u…