Su Döngüsü Nasıl İşler? Adımları ve İnsan Etkisi
Su döngüsü okulda öğretilen ilk sistemlerden biri: deniz buharlaşır, bulut olur, yağmur yağar, nehir denize döner. Doğru ama fazlasıyla basitleştirilmiş. Gerçek döngü tek bir halka değil,…
Son yazılar
Termal Su Nedir? Jeotermal Kaynaklar Nasıl Oluşur?
Sıcak su kaynakları çoğu kültürde şifayla, bazen kutsallıkla ilişkilendirilmiştir. Ardındaki mekanizma ise oldukça sade: su aşağı iner, ısınır ve geri çıkar. Kısaca: Termal suyun ısısı yüzeyden…
Yeraltı Suyu ve Akifer: Artezyen Kuyusu Nasıl Çalışır?
Dünyadaki kullanılabilir tatlı suyun büyük bölümü göllerde ya da nehirlerde değil, yerin altındadır. Ama orada nasıl durduğu çoğu zaman yanlış hayal edilir. Kısaca: Yeraltı suyu bir…
İstanbul Boğazı Nasıl Oluştu? Boğazların Jeolojisi
İstanbul Boğazı, iki kıtayı ayıran ve iki denizi birleştiren dar bir su yolu. Bu kadar dar bir geçidin nasıl oluştuğu, yalnızca jeolojik değil tarihsel bir soru…
Karadeniz Neden İki Katmanlı? Hidrojen Sülfür Sorunu
Karadeniz dışarıdan sıradan bir deniz gibi görünür. Oysa yüzeyin yaklaşık yüz elli metre altında, dünyada eşi az bulunan bir sınır vardır: bu sınırın altında oksijen yoktur…
Ölü Deniz Neden Bu Kadar Tuzlu? Neden Küçülüyor?
Ölü Deniz’in iki ünlü özelliği var: insanın batmadan yüzebilmesi ve içinde balık yaşamaması. İkisinin de açıklaması aynı yerde — gölün suyunun gidecek bir yeri olmamasında. Kısaca:…
Deniz Suyu Neden Tuzlu? Tuzluluk Neden Değişir?
Akarsular tatlı, denizler tuzlu. Oysa denizi besleyen şey tam da o tatlı sulardır. Bu görünürdeki çelişkinin açıklaması, tuzun nereden gelip nereye gittiğinde saklı. Kısaca: Tuzun kaynağı…
Mariana Çukuru: Dünyanın En Derin Noktası
Okyanusların ortalama derinliği yaklaşık dört kilometredir. Mariana Çukuru ise bunun iki katından fazlasına iner. Dünya yüzeyinin bilinen en derin noktası burasıdır — ve oraya inen insan…
Gelgit Nasıl Oluşur? Med-Cezir ve Türkiye Kıyıları
Denizin düzenli aralıklarla yükselip alçalması — med ve cezir — gökyüzüyle denizin doğrudan bağlantılı olduğu ender olaylardan biri. Ancak nasıl işlediği, çoğu zaman anlatıldığından farklı. Kısaca:…
Okyanus Akıntıları Nasıl Oluşur? İklime Etkisi
Okyanus durgun bir su kütlesi değildir. İçinde, kıtalar arasında ısı ve besin taşıyan sürekli bir dolaşım vardır. Bu dolaşımın iki ayrı motoru var ve ikisi bambaşka…
Volkanik Ada Nasıl Oluşur? Hawaii, Ada Yayı ve Atoller
Okyanusun ortasında, en yakın karadan binlerce kilometre uzakta bir ada nasıl belirir? Cevap her seferinde aynı değildir — volkanik adaların üç ayrı doğuş öyküsü vardır ve…
Karstik Arazi Nedir? Dolin, Polye, Düden ve Türkiye’deki Karst
Bazı arazilerde yağmur yağar ama dere oluşmaz; bir akarsu birden yer altına dalar ve on kilometre ötede yeniden ortaya çıkar; düz bir ovanın ortasında derin çukurlar…
Horst ve Graben Nedir? Ege’nin Yapısı Neden Böyle?
Ege bölgesinin haritasına bakıldığında düzenli bir örüntü göze çarpar: dağ sıraları ve ovalar birbirini izleyerek doğu-batı doğrultusunda uzanır, nehirler bu koridorlarda batıya akar, kıyı ise girintili…