Paris Neden Hep Aynı Görünüyor? Haussmann Dönüşümü
Paris’in merkezinde yürüyen biri, sokaktan sokağa geçse de aynı mimari dili görür. Bu benzerlik bir üslup birliğinden değil, yazılı kurallardan gelir. Kısaca: Paris’in o tanıdık görüntüsü…
Yazılar
Sayfa 2 / 30
Roma’nın Antik Zemini Neden Metrelerce Altta?
Roma’da bir antik alanı ziyaret eden herkesin fark ettiği bir şey vardır: kalıntılara aşağı inerek ulaşılır. Antik sokak seviyesi, bugünkü kaldırımın çoğu yerde birkaç metre altındadır.…
Muğla’nın Kıyısı Neden Bu Kadar Uzun?
Ege ile Akdeniz’in birleştiği köşede, girintili çıkıntılı bir kıyı. Muğla’nın kıyı şeridi, yüzölçümüne oranla olağanüstü uzundur — ve bunun nedeni doğrudan arazinin yapısıdır. Kısaca: Muğla, Türkiye’nin…
Artvin’de Hem Yağmur Ormanı Hem Kurak Vadi Var
Türkiye’nin kuzeydoğu köşesinde, Gürcistan sınırındaki dağlık bir il. Artvin, çok küçük bir alanda olağanüstü farklı ortamları bir arada barındırır — ve bunun açıklaması nettir. Kısaca: “Artvin…
Fındık Neden Bu Kıyıda Yetişiyor? Ordu ve Giresun
Doğu Karadeniz kıyısında, denizle dağlar arasına sıkışmış dar bir şerit. Ordu ve Giresun, dünya fındık üretiminin merkezindedir — ve bunun nedeni tamamen iklimseldir. Kısaca: Dünyadaki fındığın…
Kapadokya’daki Yeraltı Şehirleri Nasıl Çalışıyordu?
Orta Anadolu’da, yumuşak kayaçtan oluşan geniş bir bölge. Kapadokya’nın peribacalarının nasıl oluştuğu bu sitede ayrı bir yazıda ele alındı; burada başka bir soru var: insanlar bu…
İstanbul’un Suyu Nereden Geliyordu? Kemerler ve Surlar
İki denizin ve iki kıtanın kesiştiği noktada, üç yanı suyla çevrili bir yarımada. İstanbul’un konumu sık anlatılır; asıl ilginç olan, bu konumun getirdiği sorunların nasıl çözüldüğüdür.…
Karadeniz’de Neden Az Liman Var? Samsun’un Konumu
Karadeniz kıyısının orta kesiminde, iki büyük nehrin denize ulaştığı geniş bir ovanın kenarında kurulmuş bir şehir. Samsun’un neden bölgenin en büyük limanı olduğunu anlamak için önce…
Adana’yı Pamuk Şehri Yapan Şey Bir Amerikan Savaşıydı
Doğu Akdeniz kıyısında, iki büyük nehrin oluşturduğu geniş bir ovanın merkezinde bir şehir. Adana’nın modern tarihi, uzaktaki bir savaşla başlar. Kısaca: Çukurova’nın pamuk merkezi olmasının nedeni…
Antakya Neden Defalarca Yıkıldı? Hatay ve Fay
Türkiye’nin güney ucunda, Suriye sınırındaki bir il. Hatay’ın tarihi de bugünü de tek bir coğrafi olguya bağlanır: burası bir geçit bölgesidir ve geçidi yaratan şey, aynı…
Safranbolu Neden Bu Kadar İyi Korundu?
Batı Karadeniz’de, vadilerin içine gizlenmiş küçük bir kasaba. Safranbolu, Türkiye’de bir kasabanın tamamının koruma listesine alındığı ilk örneklerden biridir. Nasıl bu kadar bozulmadan kaldığı ise ilginç…
Şehzadeler Neden Sancağa Gönderilirdi? Amasya
Karadeniz’in iç kesiminde, iki yanı dik kayalıklarla çevrili dar bir vadide kurulmuş bir şehir. Amasya’nın Osmanlı tarihindeki yeri, bir eğitim düzeninin merkezinde olmasından gelir. Kısaca: Osmanlı’da…
Kayseri’nin Ticaret Geleneği Dört Bin Yıllık
İç Anadolu’da, sönmüş bir volkanın eteğindeki ovada kurulmuş bir şehir. Kayseri denince ticaret akla gelir — ve bu çağrışımın kökü, tahmin edilenden çok daha eskiye gider.…
Sivas’taki Medreseler Neden Aynı Yılda Yapıldı?
İç Anadolu’nun doğusunda, yüksek bir plato üzerinde kurulmuş bir şehir. Sivas, tek bir yüzyıla ait taş yapı yoğunluğuyla dikkat çeker — ve bu yoğunluğun nedeni sanılandan…
Truva Neden Zengindi? Çanakkale Boğazı’nın Akıntısı
Marmara’yı Ege’ye bağlayan dar su yolu ve iki yakasındaki şehir. Çanakkale’nin tarihini anlamak için önce sudaki hareketi anlamak gerekir. Kısaca: Truva’nın zenginliğini açıklayan şey savaş değil,…
İzmir Neden Üç Bin Yıldır Liman? Körfez ve Vadi
Ege kıyısında, uzun ve korunaklı bir körfezin dibinde kurulmuş bir şehir. İzmir’in sürekliliğini anlamak için haritada körfeze değil, körfezin arkasına bakmak gerekir. Kısaca: İzmir’in üç bin…
Antalya Turizmin Merkezi Nasıl Oldu?
Akdeniz kıyısında, arkasında Toros Dağları yükselen geniş bir kıyı ovası. Antalya bugün Türkiye’nin turizm merkezidir — ama bu, elli yıl önce böyle değildi ve dönüşümün nedeni…