Avustralya’da Neden Keseli Hayvanlar Var?
Hem ada hem kıta olan tek kara parçası. Avustralya’nın canlı dünyası dünyanın geri kalanına hiç benzemez ve bunun tek bir açıklaması var: uzun süreli ayrılık. Kısaca:…
Yazılar
Sayfa 4 / 30
Mexico City Neden Batıyor? Göl Üzerine Kurulu Şehir
Kuzey Amerika’nın güneyinde, iki okyanus arasında daralan bir ülke. Meksika’nın hem başkenti hem mutfağı, insan ile doğa arasındaki ilişkinin çarpıcı örneklerini sunuyor. Kısaca: Mexico City, bir…
Kanada Neden Sınıra Yapışık Yaşıyor?
Kuzey Amerika’nın kuzeyini bütünüyle kaplayan, üç okyanusa kıyısı olan bir ülke. Kanada’nın en çarpıcı özelliği büyüklüğü değil, bu büyüklüğün ne kadar az kullanıldığıdır. Kısaca: Kanada yüzölçümü…
Madagaskar’a İlk İnsanlar Nereden Geldi?
Hint Okyanusu’nda, Afrika’nın güneydoğu kıyısı açıklarında dünyanın en büyük dördüncü adası. Madagaskar hem biyolojik hem insani tarihiyle sıra dışıdır — ve ikisi de aynı kelimeyle açıklanır:…
Sudan’da Mısır’dan Çok Piramit Var
Kuzeydoğu Afrika’da, Mısır’ın güney komşusu. Sudan’ın tarihi, kuzeydeki komşusunun gölgesinde kalmıştır — oysa bölgenin kendi güçlü devlet geleneği ve kendi anıtları var. Kısaca: Piramit denince akla…
Romalılar Kartaca’nın Toprağına Tuz Ekti mi?
Kuzey Afrika’nın en küçük ülkelerinden biri, Akdeniz’in tam ortasına uzanan bir kıyıya sahip. Tunus’un tarihi, bu kıyının konumuyla başlar. Kısaca: Yaygın anlatı şudur: Roma, Kartaca’yı yıktıktan…
Sahra Eskiden Yeşil miydi? Cezayir’deki Kaya Resimleri
Cezayir, 2011’de Sudan ikiye ayrıldıktan sonra Afrika’nın en büyük ülkesi oldu — yani bu sorunun cevabı yakın zamanda değişti. Yüzölçümünün büyük bölümü ise tek bir şeyden…
Senegal: Gorée Adası, Volofça ve Yeşil Duvar
Batı Afrika’nın Atlantik kıyısında, Sahra Çölü’nün hemen güneyinde bir ülke. Senegal, hem coğrafi konumu hem siyasi istikrarıyla bölgede ayrı bir yerde durur. Kısaca: Senegal, Afrika anakarasının…
Gana: Bağımsızlığı İlk Kazanan Ülke ve Kakao
Batı Afrika’da, Gine Körfezi’ne bakan orta büyüklükte bir ülke. Gana’nın 20. yüzyıl tarihindeki yeri, büyüklüğüyle değil zamanlamasıyla ilgilidir. Kısaca: Gana, Sahra altı Afrika’da bağımsızlığını kazanan ilk…
Svahili Nasıl Bir Dil? Tanzanya, Zanzibar ve Göç
Doğu Afrika kıyısında, Hint Okyanusu’na bakan bir ülke. Tanzanya’nın hikâyesi büyük ölçüde denizle başlıyor — ve dille devam ediyor. Kısaca: Svahili, Arapça sanılır — değildir. Bir…
Afrika İkiye Ayrılıyor mu? Kenya ve Rift Vadisi
Ekvator üzerinde, Hint Okyanusu’na kıyısı olan bir ülke. Kenya’yı hem coğrafi hem bilimsel olarak özel kılan şey, ortasından geçen dev bir çatlaktır. Kısaca: Kenya’nın ortasından geçen…
Etiyopya’da Takvim Neden Farklı? Yıl, Saat ve Adwa
Doğu Afrika’nın yüksek platolarında, denize kıyısı olmayan büyük bir ülke. Etiyopya, kıtanın en eski devlet geleneklerinden birine sahiptir ve bu süreklilik, gündelik hayatın en temel ölçülerinde…
Nijerya: 500 Dilli Bir Ülke Nasıl Yönetilir?
Batı Afrika’nın güneyinde, Atlantik’e açılan geniş bir ülke. Nijerya’yı anlamak için önce ölçeğini kavramak gerekir: Afrika kıtasında yaşayan her altı kişiden biri bu ülkede yaşıyor. Kısaca:…
Irak’ın Sınırları Nasıl Çizildi? Musul, Su ve Bataklıklar
Irak denince akla ilk gelen genellikle antik Mezopotamya olur — Sümerler, Babil, çivi yazısı. Bu yazı ise başka bir soruyu ele alıyor: bugünkü Irak devleti nasıl…
Suriye: Üst Üste Yığılmış Bir Tarihin Coğrafyası
Türkiye’nin güney komşusu. Suriye’nin tarihini anlamak için önce haritaya bakmak gerekir: ülkenin konumu, başına gelenlerin büyük bölümünü açıklar. Kısaca: Suriye toprakları, tarih boyunca üç yönün kesiştiği…
Alfabe Nereden Geldi? Fenikeliler ve Lübnan
Doğu Akdeniz kıyısında, yüzölçümü Türkiye’nin bir iline yakın küçük bir ülke. Lübnan’ın dünya tarihine katkısı ise bu ölçekle ilgisizdir ve yazıyla başlar. Kısaca: Bu cümleyi okuduğunuz…
Petra Çölde Nasıl Ayakta Kaldı? Ürdün ve Su
Ürdün, komşularının aksine büyük petrol rezervlerine sahip değil. Ülkenin tarihini ve bugününü belirleyen kaynak başka: su. Bu, hem iki bin yıl önceki en büyük başarısını hem…