Berlin’in Neden İki Merkezi Var?
Berlin’i ilk kez gezen biri tuhaf bir şey fark eder: şehrin merkezi bir türlü tek bir yerde değildir. Ana meydan sorulduğunda birden fazla cevap alınır ve…
Şehirler
63 yazı
Moskova’nın Halka Yolları Aslında Ne?
Moskova’nın haritası uzaktan bir örümcek ağına benzer: merkezden dışarı doğru uzanan caddeler ve bunları kesen iç içe halkalar. Bu desen tasarlanmış değil, birikmiştir. Kısaca: Moskova’nın iç…
Tokyo’da Sokakların Adı Neden Yok?
Tokyo’da bir adres tarif etmek, çoğu ülkeden farklı işler. Bunun nedeni şehrin karmaşıklığı değil, adresin bambaşka bir mantıkla kurulmuş olmasıdır. Kısaca: Japonya’da adres, sokak adı ve…
Kyoto’da Adresler Neden Kavşak Olarak Verilir?
Bir önceki yazıda Japonya’da adreslerin blok üzerinden verildiğini, sokakların çoğunun adı olmadığını gördük. Kyoto bu kuralın istisnasıdır ve nedeni şehrin kuruluş biçimidir. Kısaca: Kyoto, Japonya’da adresin…
Gaudí Hesap Yapmadan Nasıl Tasarladı?
Barselona’daki yapılarıyla tanınan mimarın çalışma yöntemi, çizim masasından çok bir atölyeye benzerdi. Bunun nedeni üslup değil, çözmeye çalıştığı problemin niteliğiydi. Kısaca: Gaudí, yapılarının biçimini çizerek değil…
Amsterdam’ın Zemini Neden Sürekli Alçalıyor?
Kanalların kıyısında dizilmiş dar ve yüksek evler, suyun içinden çıkmış gibi görünür. Aslında tersidir: su, evlerin altından çekilmiştir — ve çekilmeye devam etmek zorundadır. Kısaca: Hollanda’nın…
Kepler Gezegen Yasalarını Neden Prag’da Buldu?
Bilim tarihinin en önemli hesaplarından biri, bir saray görevlisinin masasında yapıldı. Bunun neden orada olduğunu anlamak için önce o sarayın ne tür bir yer olduğuna bakmak…
Viyana Neden Tam Orada? Tuna Geçidi ve Yapay Ada
Bir başkentin neden tam olarak bulunduğu yerde olduğunu anlamak, çoğu zaman haritaya bakmakla başlar. Burada harita çok net konuşur. Kısaca: Viyana, Alpler ile Karpatlar’ın birbirine en…
Muğla’nın Kıyısı Neden Bu Kadar Uzun?
Ege ile Akdeniz’in birleştiği köşede, girintili çıkıntılı bir kıyı. Muğla’nın kıyı şeridi, yüzölçümüne oranla olağanüstü uzundur — ve bunun nedeni doğrudan arazinin yapısıdır. Kısaca: Muğla, Türkiye’nin…
Roma’nın Antik Zemini Neden Metrelerce Altta?
Roma’da bir antik alanı ziyaret eden herkesin fark ettiği bir şey vardır: kalıntılara aşağı inerek ulaşılır. Antik sokak seviyesi, bugünkü kaldırımın çoğu yerde birkaç metre altındadır.…
Paris Neden Hep Aynı Görünüyor? Haussmann Dönüşümü
Paris’in merkezinde yürüyen biri, sokaktan sokağa geçse de aynı mimari dili görür. Bu benzerlik bir üslup birliğinden değil, yazılı kurallardan gelir. Kısaca: Paris’in o tanıdık görüntüsü…
1755 Lizbon Depremi Bilimi Nasıl Değiştirdi?
Portekiz’in başkenti, Atlantik’e açılan geniş bir nehir ağzının kuzey kıyısında kuruludur. Şehrin bugünkü merkezinin düzenli ızgara planı, bir felaketin doğrudan sonucudur. Kısaca: 1 Kasım 1755’te Lizbon’u…